Microsoft là nhà đầu tư lớn nhất của OpenAI. Và họ vừa ra mắt 7 AI models của riêng mình để không cần OpenAI nữa.
Tại Build 2026 (2-3 tháng 6), Microsoft công bố dòng MAI - Microsoft AI - gồm 7 models spanning reasoning, coding, image generation, transcription và voice. Theo Mustafa Suleiman, CEO Microsoft AI, các models này rẻ hơn OpenAI 10 lần với performance tương đương. Và một trong số đó đã âm thầm chạy bên trong GitHub Copilot từ hôm nay.
7 models Microsoft vừa ra mắt tại Build 2026
MAI-Thinking-1 là model quan trọng nhất. Đây là reasoning model đầu tiên của Microsoft - 35 tỷ active parameters, context window 256K tokens. Điểm then chốt: được training không dùng OpenAI data. Trên SWE-Bench Pro (benchmark coding phổ biến nhất trong industry), MAI-Thinking-1 beat Claude Sonnet 4.6 và ngang ngửa Claude Opus 4.6 (IndexBox, 2026).
MAI-Code-1-Flash là coding model tích hợp thẳng vào GitHub Copilot và VS Code. Nếu bạn đang dùng GitHub Copilot ngay lúc này - bạn đang dùng MAI, không phải GPT.
MAI-Image-2.5: Text-to-image và image-to-image. Top 3 trên AI Arena leaderboard về visual generation.
MAI-Transcribe-1.5: Speech-to-text với độ chính xác cao trên 43 ngôn ngữ.
MAI-Voice-2 và MAI-Voice-2-Flash: Voice synthesis mở rộng thêm 15+ ngôn ngữ mới.
Tất cả đều available trên Azure, Fireworks AI, Baseten và Open Router.
Tại sao Microsoft làm điều này - và tại sao ngay bây giờ
Tháng 4/2026, Microsoft và OpenAI ký thỏa thuận sửa đổi: Microsoft từ bỏ quyền exclusive để phân phối OpenAI models. Quan hệ non-exclusive vẫn kéo dài đến 2032, nhưng sự độc quyền đã kết thúc.
Logic tài chính rất đơn giản: mỗi khi Azure customer dùng OpenAI API, Microsoft phải trả royalty cho OpenAI. Bằng cách chạy MAI models trên Azure infrastructure của chính họ, Microsoft loại bỏ hoàn toàn khoản chi phí đó. 10 lần rẻ hơn không phải improvement biên - đây là thay đổi cấu trúc chi phí.
Microsoft hiện đang ở vị trí chưa từng có trong lịch sử tech:
- Nhà đầu tư lớn nhất của OpenAI
- Đối thủ cạnh tranh trực tiếp với OpenAI (qua MAI models)
- Customer lớn nhất của OpenAI (Azure vẫn host GPT models)
Ba vai trò này cùng tồn tại - nhưng đang ngày càng khó duy trì song song.
Điều này có nghĩa gì với người dùng Azure và Copilot tại Việt Nam
Phần lớn người dùng Microsoft 365 Copilot không biết AI model nào đang chạy phía sau. Họ chỉ thấy interface “Copilot”. Nhưng sau Build 2026, model đó có thể là MAI-Thinking-1, có thể là GPT-4o - tùy task và tùy routing mà Microsoft quyết định không thông báo.
Với Vietnamese enterprises đang dùng Azure:
Azure AI pricing có thể giảm về dài hạn - Microsoft không còn phải markup để bù royalty OpenAI. Nếu bạn đang chạy workloads lớn trên Azure AI APIs, đây là good news về cost structure.
Nhưng có risk đi kèm: nếu bạn build application dựa trên specific behaviors của OpenAI model và assume behavior đó stable - các assumptions này có thể không còn đúng khi Microsoft silently route sang MAI. Verify edge cases trước khi production.
Với developers đang dùng GitHub Copilot:
MAI-Code-1-Flash benchmark coding rất tốt - beat SWE-Bench so với Claude Sonnet 4.6. Nhưng benchmark đo code completion trên standardized tasks, không đo UX của inline suggestions trong complex multi-file refactors thực tế. Test thực tế với workflow của team trước khi kết luận.
Với founders đang build AI strategy:
“Microsoft” và “OpenAI” không còn là synonyms. Nếu stack của bạn depend on OpenAI capabilities thông qua Azure, bạn cần biết rõ đang call OpenAI endpoint hay MAI endpoint - chúng có different pricing, different rate limits, và có thể different behavior trên edge cases.
Thị trường AI đang fracture - và đây mới là câu chuyện thực sự
Build 2026 là signal rõ nhất rằng era “chọn một AI provider rồi xong” đã kết thúc.
Google có Gemini riêng. Anthropic có Claude family. OpenAI có GPT-5. Microsoft có MAI. Meta có Llama (open source). Mỗi provider đang build full stack của riêng họ - models, infrastructure, applications. Sự consolidation của 2023-2024 đang nhường chỗ cho fragmentation của 2025-2026.
Với business Việt Nam - đặc biệt là enterprise và mid-market đang trong quá trình adopt AI - điều này có nghĩa là: quyết định “dùng AI nào” cần được review mỗi 6 tháng. Không phải một lần trong annual roadmap.
Thị trường Việt Nam vốn cost-sensitive và Azure-first trong enterprise segment. Khi MAI rẻ hơn OpenAI 10 lần và chạy trên Azure infrastructure sẵn có, áp lực migration trong enterprise procurement là thực - không phải lý thuyết. Khoảng cách giá đó sẽ rút ngắn decision timeline đáng kể.
Góc nhìn NateCue
Điều ít được nói nhất trong câu chuyện này: OpenAI đang bị kẹp từ nhiều phía cùng lúc. Microsoft build MAI. Google có Gemini. Meta có Llama open source. Mặt nào cũng có alternative cho enterprise. Lợi thế còn lại của OpenAI là brand - ChatGPT vẫn là default của hầu hết người dùng phổ thông. Nhưng brand không phải moat trong enterprise procurement. Khi Microsoft offer MAI với chi phí 1/10 trên Azure, CTO nào cũng phải viết justification để tiếp tục pay OpenAI rate. Với Việt Nam - thị trường Azure-first, cost-sensitive - thì khoảng cách giá đó không cần nhiều thời gian để translate thành migration. OpenAI cần build consumer business nhanh hơn họ đang làm, trước khi enterprise segment bị cắt dần từ mọi hướng.